Bác sĩ Huỳnh Tuyền Khanh, Khoa Nội Tiêu hoá Huyết học
Nội soi có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) là một phương pháp y học hiện đại, kết hợp công nghệ AI vào hệ thống nội soi tiêu hóa để tăng cường khả năng phát hiện và chẩn đoán các tổn thương trong đường tiêu hóa, đặc biệt là các polyp và dấu hiệu tiền ung thư.
Nội soi tiêu hóa có sự hỗ trợ của AI là một lĩnh vực phát triển mạnh trong y học hiện đại, giúp nâng cao độ chính xác chẩn đoán, phát hiện sớm tổn thương, giảm sai sót của bác sĩ, và cải thiện chất lượng chăm sóc bệnh nhân.
- Nội soi có hỗ trợ AI là gì?
Nội soi có hỗ trợ AI là quá trình sử dụng công nghệ AI để phân tích hình ảnh nội soi một cách tự động, giúp bác sĩ phát hiện và đánh giá các tổn thương trên niêm mạc đường tiêu hóa chính xác và nhanh chóng hơn. AI được huấn luyện trên một lượng lớn dữ liệu hình ảnh nội soi, giúp nó nhận diện các dấu hiệu bất thường mà mắt thường có thể bỏ sót, như các polyp nhỏ, tổn thương viêm, loét, hoặc các dấu hiệu tiền ung thư
- Vai trò của AI trong nội soi tiêu hóa:
Phát hiện sớm và chính xác:
AI có thể phát hiện các tổn thương nhỏ, phẳng hoặc các dấu hiệu tiền ung thư mà mắt thường có thể bỏ sót.
AI giúp giảm thiểu sự sai sót của con người trong quá trình nội soi.
Cải thiện hiệu quả nội soi:
AI có thể hỗ trợ bác sĩ trong việc đánh giá chất lượng cuộc nội soi, xác định các khu vực chưa được quan sát kỹ và giám sát thời gian nội soi, đảm bảo tính toàn diện và hiệu quả.
Gợi ý chẩn đoán ung thư sớm:
Một số hệ thống AI tiên tiến hỗ trợ phát hiện sớm ung thư dạ dày, ung thư đại tràng giai đoạn sớm với độ nhạy cao hơn con người.
- AI phân tích hình ảnh nội soi theo thời gian thực
- Nhận diện các đặc điểm bất thường nhỏ, phẳng, thay đổi màu sắc, mạch máu.
- Phát hiện tổn thương ở các vùng khó quan sát như góc hồi manh tràng, đáy vị, vùng hang vị.
- So sánh và gợi ý chẩn đoán
- AI đưa ra cảnh báo bằng khung màu hoặc âm thanh khi phát hiện nghi ngờ tổn thương.
- Một số hệ thống có thể phân tích mô hình mạch máu vi mô (microsurface pattern) để phân biệt u lành/ác.
Hỗ trợ bác sĩ trong quá trình can thiệp:
AI có thể cung cấp thông tin tức thời về các tổn thương, giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.
- Một số công nghệ AI nổi bật:
Hiện nay, có nhiều công nghệ AI tiên tiến đang được ứng dụng trong nội soi tiêu hóa, bao gồm:
CADe (Computer-Assisted Detection): Hệ thống AI giúp phát hiện các tổn thương như polyp, ung thư hoặc viêm loét trong thời gian thực bằng cách phân tích hình ảnh nội soi.
CADx (Computer-Assisted Diagnosis): Hỗ trợ đánh giá đặc điểm của tổn thương, xác định lành tính hay ác tính dựa trên dữ liệu huấn luyện từ hàng triệu hình ảnh nội soi.
Hệ thống AI giám sát chất lượng nội soi: Giúp đánh giá mức độ bao phủ của nội soi, cảnh báo các vùng chưa được kiểm tra kỹ, từ đó nâng cao hiệu suất chẩn đoán
Nội soi viên nang AI: Công nghệ này giúp phân tích hình ảnh từ viên nang nội soi một cách tự động, phát hiện tổn thương trong ruột non một cách nhanh chóng và chính xác.
- Lợi ích đã chứng minh qua nghiên cứu
- Tăng tỷ lệ phát hiện polyp tuyến (ADR – Adenoma Detection Rate)
- Rút ngắn thời gian chẩn đoán
- Giảm sự khác biệt giữa các bác sĩ nội soi
- Hạn chế bỏ sót polyp phẳng, nhỏ
- Một số nghiên cứu cho thấy AI phát hiện polyp tốt hơn bác sĩ nội soi có kinh nghiệm trung bình
- Thách thức và hạn chế:
Dù có nhiều ưu điểm nhưng AI vẫn còn một số hạn chế như: phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu huấn luyện, không thể thay thế hoàn toàn bác sĩ, chi phí đầu tư ban đầu cao.
Nội soi có sự hỗ trợ của AI đã và đang trở thành một công cụ quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa, giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người bệnh. Trong tương lai, nội soi với AI thời gian thực sẽ dần trở thành tiêu chuẩn mới trong chẩn đoán sàng lọc ung thư tiêu hóa, kết hợp với robot nội soi, mô phỏng 3D, dữ liệu lớn (big data) để cá nhân hóa điều trị.