1. Khái niệm
Viêm loét đại trực tràng là bệnh lý mạntính của ruột già, đặc trưng bởi tình trạng viêm và loét niêm mạc đại tràng – trực tràng, gây rối loạn tiêu hóa kéo dài. Bệnh tiến triển theo từng đợt, có lúc bùng phát, có lúc thuyên giảm nhưng dễ tái phát.
2. Nguyên nhân
Nguyên nhân chưa xác định rõ, có thể do:
– Cơ chế tự miễn dịch: cơ thể tấn công niêm mạc ruột.
– Nhiễm khuẩn: E. coli, Salmonella, Shigella.
– Di truyền: người có người thân mắc bệnh viêm ruột.
– Tâm lý: stress, căng thẳng.
– Chế độ ăn: cay nóng, ít xơ, rượu bia, hút thuốc.
– Cơ chế tự miễn dịch: cơ thể tấn công niêm mạc ruột.
– Nhiễm khuẩn: E. coli, Salmonella, Shigella.
– Di truyền: người có người thân mắc bệnh viêm ruột.
– Tâm lý: stress, căng thẳng.
– Chế độ ăn: cay nóng, ít xơ, rượu bia, hút thuốc.
3. Triệu chứng lâm sàng
– Tiêu chảy nhiều lần, phân nhầy máu.
– Đau bụng âm ỉ, quặn từng cơn.
– Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân.
– Thiếu máu, sốt nhẹ, đau khớp, loét miệng.
– Đau bụng âm ỉ, quặn từng cơn.
– Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân.
– Thiếu máu, sốt nhẹ, đau khớp, loét miệng.
4.Cận lâm sàng chẩn đoán 
– Xét nghiệm máu: thiếu máu, tăng bạch cầu, CRP cao.
– Xét nghiệm phân: có máu, nhầy.
– Nội soi: thấy niêm mạc đỏ, loét nông, chảy máu.
-Sinh thiết: xác định tổn thương viêm đặc trưng.
– Xét nghiệm phân: có máu, nhầy.
– Nội soi: thấy niêm mạc đỏ, loét nông, chảy máu.
-Sinh thiết: xác định tổn thương viêm đặc trưng.
5. Hướng điều trị
– Thuốc chống viêm đặc hiệu: Mesalazine, Sulfasalazine.
– Corticoid khi bùng phát nặng.
– Thuốc ức chế miễn dịch: Azathioprine, Cyclosporin.
– Phẫu thuật khi biến chứng: thủng, chảy máu nặng, ung thư hóa.
6. Chế độ ăn và sinh hoạt
– Ăn mềm, dễ tiêu, hạn chế sữa, rượu, cà phê.
– Bổ sung rau xanh, trái cây, nước lọc.
– Chia nhỏ bữa ăn, ăn đúng giờ.
– Giữ tinh thần thoải mái, tập thể dục nhẹ.
7. Biến chứng
– Xuất huyết tiêu hóa.
– Thủng đại tràng.
– Giãn đại tràng cấp.
– Ung thư đại trực tràng nếu bệnh kéo dài >10 năm.
8. Phòng bệnh và theo dõi lâu dài
– Duy trì lối sống lành mạnh.
– Tuân thủ điều trị, không tự ngưng thuốc.
– Tuân thủ điều trị, không tự ngưng thuốc.
– Tái khám định kỳ mỗi 6–12 tháng.
– Tránh stress, thức khuya, rượu bia.
– Tránh stress, thức khuya, rượu bia.
9. Kết luận
Viêm loét đại trực tràng là bệnh mạn tính nhưng có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì chế độ sinh hoạt hợp lý.
BS Neáng Reth Tha, Khoa Nội tiêu hoá Huyết học