NGÀY THẾ GIỚI PHÒNG CHỐNG LAO (24/3) (World Tuberculosis Day)

                                                                 BS DƯƠNG QUỐC HIỀN TK TRUYỀN NHIỄM- BV ĐA KHOA AN GIANG

Lao là một bệnh truyền nhiễm và có khả năng lây nhiễm rất nguy hiểm. Theo WHO (2023) 10,8 triệu người mắc 1,25 triệu người chết vì bệnh lao. Ước tính Việt Nam có khoảng 182.000 bệnh nhân lao mới; 9.900 bệnh nhân lao kháng thuốc và có khoảng 11.000 người tử vong do lao hàng năm. Năm 2023, Việt Nam đứng thứ 12/30 Quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới và đứng thứ 10/30 Quốc gia có số lượng bệnh nhân lao kháng thuốc cao nhất toàn cầu (WHO).

Ngày 24/3/1882 tại Berlin, Robert Koch đã công bố việc phát hiện ra vi khuẩn Lao, mở ra con đường chẩn đoán và chữa khỏi căn bệnh này. Năm 1996, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn ngày 24 tháng 3 hàng năm là Ngày Thế giới phòng chống lao nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng đối với bệnh lao, đẩy mạnh nỗ lực chấm dứt dịch bệnh lao trên toàn cầu.

Một số thông tin về Bệnh Lao:

Đường lây của bệnh lao phổi

      Bệnh Lao phổi là một bệnh truyền nhiễm do vikhuẩn Mycobacterium Tuberculosis gây nên. Vikhuẩn Mycobacterium Tuberculosis lây từ người bệnh sang người bình thường thông qua việc người bệnh mắc lao phổi ho, nói, hắt hơi, khạc nhổ mà phát tán ra bên ngoài, lây truyền cho người khác. Các vi khuẩn Lao có thể qua đường máu hay bạch huyết để lan truyền đến các bộ phận nội tạng khác trong cơ thể người bệnh và gây bệnh Lao tại đó.

Dấu hiệu và triệu chứng của lao phổi

      – Sốt nhẹ, ớn lạnh về chiều, đổ mồ hôi trộm về đêm

      – Ho kéo dài hơn 3 tuần (ho khan, ho có đờm, ho ra máu), cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, gầy sút cân

      – Đau ngực, thỉnh thoảng khó thở

Chẩn đoán bệnh Lao phổi

      Khi người bệnh có các biểu hiện như sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi về đêm hay chán ăn, mệt mỏi, khó thở, đau ngực bác sĩ sẽ tiến hành khám phổi và khám toàn thân.

      Trên cơ sở khám lâm sàng, người bệnh được chỉ định một số xét nghiệm sau để có kết luận chính xác:

Chụp X-quang phổi
Nếu có thể tiến hành xét nghiệm Xpert MTB/RIF
Tìm AFB thông qua phương pháp nhuộm soi đờm trực tiếp

Người mắc bệnh lao phổi cần tuân thủ điều trị để khỏi bệnh

       Người bệnh Lao phải tuân thủ theo nguyên tắc điều trị Lao dưới sự giám sát của nhân viên y tế. Điều trị Lao đạt hiệu quả đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ 3 chữ “Đ”:

Đúng: Đúng phác đồ, đúng liều lượng, đúng thuốc.
Đủ: Đủ thời gian (6 hoặc 8 tháng). Tùy theo loại bệnh Lao được bác sĩ chỉ định, loại bệnh mới hay tái trị mà áp dụng phác đồ và thời gian điều trị cho từng loại bệnh đó.
Đều: Người bệnh phải uống thuốc đều đặn hàng ngày, thông thường uống vào buổi sáng lúc đói.

      Trong suốt thời gian điều trị, người bệnh tuyệt đối không được bỏ thuốc ngắt quãng dù chỉ 1 ngày vì đó là khoảng thời gian mà vi khuẩn Lao hồi phục và tấn công trở lại. Nồng độ thuốc diệt vi khuẩn Lao không đủ hiệu lực sẽ tạo cho vi khuẩn lao kháng thuốc, gây khó khăn cho công tác điều trị về sau.

      Trong quá trình điều trị có thể có tác dụng phụ không mong muốn của thuốc như: Nổi mề đay, ngứa, mệt mỏi, đau nhức các khớp lớn (hội chứng giả gút), viêm gan, vàng da, đau bụng, nôn, viêm trợt da. Nếu có những dấu hiện trên, người bệnh nên báo ngay cho bác sĩ điều trị biết để có hướng xử trí.

Phòng ngừa Bệnh lao phổi

Để phòng ngừa sự lây lan của bệnh lao phổi có thể áp dụng một số biện pháp phòng chống sau:

Tiêm phòng bệnh lao phổi: Tiêm BCG được thực hiện cho trẻ em để phòng chống lao. Hiện nay, nhà nước đang thực hiện tiêm phòng lao ngay tháng đầu sau sinh trong chương trình Tiêm chủng mở rộng
Sử dụng khẩu trang khi đi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc với người bệnh lao phổi dương tính.
Che miệng khi hắt hơi, rửa tay sạch sẽ thường xuyên, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh.
Người bệnh lao phổi tránh lây nhiễm cho người khác bằng cách không ngủ cùng phòng với người khác, không đến nơi đông người…
Người bệnh phải đeo khẩu trang, khi ho, hắt hơi phải che miệng, khạc đờm vào chỗ qui định và đờm hoặc các vật chứa nguồn lây phải được hủy đúng phương pháp.
Tận dụng ánh nắng mặt trời càng nhiều càng tốt cho nơi ở và các vật dụng của người bệnh.
Thực hiện lối sống lành mạnh như: ăn uống hợp lý, ngủ đầy đủ, tập thể dục đều đặn và không sử dụng các chất gây nghiện như ma túy, rượu bia, thuốc lá…

Vệ sinh nơi ở, nơi làm việc và khám sức khỏe định kỳ là điều cần thiết để phòng bệnh lao.
Hãy sàng lọc bệnh lao để kịp thời phát hiện và điều trị sớm tránh nguy cơ tử vong do lao.

Tham khảo

1. Tuberculosis, WHO, 22/03/2023.
2. https://benhviendaihoctantao.com.
4. https://www.who.int.

TỔNG ĐÀI ĐẶT LỊCH KHÁM BỆNH

1900585888 (bấm phím 1)