Bệnh thalassemia là một bệnh tan máu bẩm sinh, do di truyền gen lặn, trên nhiễm sắc thể thường. Người bệnh luôn có tình trạng thiếu máu, vàng da, và dư thừa sắt trong cơ thể từ nhẹ đến nặng tuỳ vào thể bệnh.
Sắt dư thừa này tích tụ trong gan, tim, tinh hoàn/ buồng trứng và tuyến yên, tuyến tuỵ, khớp, từ đó làm tổn thương, suy giảm chức năng của các cơ quan này.
Người bệnh tan máu bẩm sinh nên lựa chọn các loại thực phẩm cho năng lượng cao mà chứa hàm lượng sắt thấp, bổ sung các loại Vitamin, khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của xương nhằm duy trì thể trạng và không làm trầm trọng thêm vấn đề quá tải sắt.
Trong các biến chứng của bệnh vì thiếu máu, thì biến chứng do quá tải sắt cũng không kém phần nghiêm trọng. Vì vậy trong chế độ ăn hằng ngày, chính yếu cần biết những loại thực phẩm giàu sắt, hoặc tăng hỗ trợ hấp thu sắt để tránh.
Những loại thực phẩm giàu sắt như: nghêu, sò, ốc, bông cải xanh, các loại thịt đỏ (lợn, bò, cừu, dê), nội tạng động vật như gan, thận chứa hàm lượng sắt cao. Thịt trắng như cá, hàm lượng sắt chứa ít hơn.Những loại thực phẩm làm tăng khả năng hấp thu sắt vào cơ thể: thực phẩm chứa nhiều vitamin C (trái cây họ cam quýt, dây tây), thực phẩm chứa nhiều vitamin A và caroten (cà rốt, khoai lang, rau bina, cải xoăn, bí, ớt đỏ, dưa đỏ, cam , mơ và đào)
Những thực phẩm cản trở hấp thu sắt: thức uống giàu canxi (sữa nói chung, đậu nành), trà, cà phê, thực phẩm chứa nhiều phytate (các loại ngũ cốc, đậu) gây giảm hấp thu sắt mạnh nhất.
Vì vậy, đặc biệt ở thalassemia thể nặng, cần chế độ ăn ưu tiên các loại thịt trắng, giàu năng lượng mà chứa ít sắt. Tránh các thức ăn, nước uống làm tăng hấp thu sắt thêm vào cơ thể cùng hoặc sau bửa ăn. Nên dùng thức ăn nhiều canxi, khoáng chất, góp phần ngăn trở hấp thu sắt, còn giúp phát triển xương.
BS.CKI Nguyễn Phong Phú, Khoa Nội Tiêu hoá Huyết học